किडनी स्टोन ची लक्षणे

 

किडनी स्टोन ची लक्षणे



आपण प्रथम जाणून घेतले पाहिजे की किडनी स्टोन म्हणजे काय ? आणि किडनी स्टोन कसा तयार
होतो
?

 

किडनी स्टोन हे लहान, खनिज, क्षार आणि आम्ल
क्षारांचे कठीण साठे असतात जे किडनीमध्ये तयार होतात. यामुळे मूत्रवाहिनी आणि
मूत्राशय ब्लॉक होऊ शकतात.

 

जर आपल्या शरीरात अनेक प्रकारची खनिजे आणि क्षारांचे प्रमाण वाढले असेल ते
मूत्रमार्गातून जाताना तीव्र वेदना आणि अस्वस्थता निर्माण करू शकतात.

 

लघवीमध्ये द्रव आणि खनिजे यांचे मिश्रण असते जर द्रवाचे प्रमाण कमी आणि
अधिक खनिजे शरीरात घेतल्यास किंवा तयार होत असतील तर त्या खनिजांचे क्रिस्टल्स
तयार होतात.

 

या ब्लॉगमध्ये आपण किडनी स्टोनची लक्षणे,किडनी स्टोन उपाय तसेच कारणे पाहू.

 

किडनी स्टोन ची लक्षणे :

 

v  किडनी स्टोनची काही
सामान्य लक्षणे :

 


पाठीत,बाजूला किंवा खालच्या ओटीपोटात तीव्र
वेदना (हे काही रुग्णांमध्ये तीव्र किंवा सौम्य ते मध्यम असू शकते)

 


लघवी करताना वेदना होणे.



मळमळ आणि उलटी होणे.

 


वारंवार लघवी होणे.

 


लघवी मध्ये रक्त येणे.

 


मांडीच्या सांधा भागात वेदना होणे.

 

क्वचित एखाद्या रुग्णाला किडनी फेल्युअरची लक्षणे दिसू शकतात.

 

काही रुग्णांमध्ये किडनी संसर्ग देखील आढळू शकतो त्यामध्ये :

 


खूप ताप

 


अशक्तपणा

 


मूर्च्छित होणे

 


उलट्या होणे, हे असू शकते.

 

v  तपशीलवर :

 

१) वेदना :

किडनी स्टोन चे सर्वात सामान्य लक्षण म्हणजे वेदना. ही वेदना साधारणपणे
बाजूला किंवा मागे
, बरगड्यांच्या खाली जाणवते आणि ती खूप तीव्र असू शकते.
वेदना येऊ शकतात आणि जाऊ शकतात आणि मळमळ किंवा उलट्या सोबत असू शकतात.


 

२) मळमळ आणि उलट्या होणे :

वेदना व्यतिरिक्त, किडनी स्टोनमुळे मळमळ आणि उलट्या देखील होऊ
शकतात. हे विशेषतः सामान्य आहे जर स्टोन  मूत्रवाहिनीला ब्लॉक करत असेल
, जी मूत्रपिंडाला मूत्राशयाशी जोडणारी ट्यूब किवा नळी आहे.


 

३) लघवी करण्यात अडचण येणे :

किडनी स्टोनमुळे लघवी करण्यात अडचण येऊ शकते, ज्यामध्ये लघवी करण्याची वारंवार इच्छा
होणे
, लघवी करताना जळजळ होणे आणि लघवीचा प्रवाह कमी होणे
यांचा समावेश होतो.


 

४) ताप आणि थंडी वाजून येणे :

जर किडनी स्टोनमुळे संसर्ग झाला तर त्यामुळे ताप आणि सर्दी देखील होऊ शकते.
हे लक्षण आहे की आपण त्वरित वैद्यकीय मदत घ्यावी.


 

५) ढगाळ किंवा दुर्गंधीयुक्त लघवी होणे
:

किडनी स्टोनमुळे लघवी ढगाळ दिसू शकते आणि दुर्गंधी येऊ शकते.


 

६) लघवीत रक्त येणे :

काही प्रकरणांमध्ये, किडनी स्टोनमुळे लघवीमध्ये रक्त दिसू किंवा
येऊ शकते. हे अधिक गंभीर स्थितीचे लक्षण असू शकते
, त्यामुळे
तुमच्या लघवीमध्ये रक्त दिसल्यास डॉक्टरांना भेटणे महत्त्वाचे आहे.


 

तुम्हाला यापैकी कोणतीही लक्षणे जाणवत असल्यास, शक्य तितक्या लवकर डॉक्टरांना
भेटणे महत्त्वाचे आहे. मूत्रपिंडातील स्टोन खूप वेदनादायक असू शकतात आणि वैद्यकीय
उपचारांची आवश्यकता असू शकते.


 

किडनी स्टोनची कारणे :

 

१) डीहायड्रेशन :

पुरेसे पाणी न पिण्यामुळे एकाग्र (Concentrated) लघवी होऊ शकते, ज्यामुळे किडनी स्टोन तयार होण्याचा धोका वाढतो.


 

२) आहार :

मीठ,
साखर आणि प्राणी प्रथिने (Animal Protein)
जास्त प्रमाणात खाल्ल्याने किडनी स्टोनचा धोका वाढू शकतो.


 

३) वैद्यकीय परिस्थिती :

हायपरपॅराथायरॉईडीझम, गाउट आणि मूत्रमार्गात संक्रमण यांसारख्या
काही वैद्यकीय परिस्थितीमुळे किडनी स्टोन होण्याचे प्रमाण वाढू शकते.


 

५) आनुवंशिकता :

किडनी स्टोनचा कौटुंबिक इतिहास एखाद्याला ते विकसित होण्याचा धोका वाढवू
शकतो.


 

 

किडनी स्टोन उपाय मराठी :

 

उपचार :


तुम्हाला किडनी स्टोन झाल्याचे निदान झाल्यास, तुमचे डॉक्टर खालील पैकी एक
किंवा अधिक उपचारांची शिफारस करू शकतात :


१) वेदना आराम :

वेदना हे बहुतेकदा किडनी स्टोनचे सर्वात त्रासदायक लक्षण असते आणि तुमचे
डॉक्टर वेदना व्यवस्थापित करण्यात मदत करण्यासाठी वेदना कमी करणारी औषधे लिहून
देतात.


 

२) भरपूर पाणी पिणे :

भरपूर पाणी पिणे तुमच्या किडनीतील लहान खडे बाहेर काढण्यास मदत करतात.
तुमचे डॉक्टर तुम्हाला दिवसातून किमान ८ ते १० ग्लास पाणी पिण्याची शिफारस करू
शकतात.


 

३) औषधे :

तुमचे डॉक्टर काही प्रकारचे किडनी स्टोन विरघळण्यास किंवा नवीन स्टोन तयार
होण्यापासून रोखण्यासाठी मदत करणारी औषधे देखील लिहून देऊ शकतात.


 

) एक्स्ट्रा
कॉर्पोरियल शॉक वेव्ह लिथोट्रिप्सी (
ESWL) :

ESWL
ही एक नॉन-इनवेसिव्ह प्रक्रिया आहे जी किडनी स्टोनचे लहान तुकडे
करण्यासाठी शॉक वेव्ह वापरते
, ज्यामुळे किडनी स्टोन चे लहान तुकडे
लघवीद्वारे शरीराबाहेर जाऊ शकतात.


 

५) यूरेटरोस्कोपी :

या प्रक्रियेमध्ये स्टोन काढून टाकण्यासाठी मूत्रमार्ग आणि मूत्राशयातून एक
पातळ ट्यूब मूत्रमार्गात टाकली जाते व किडनी स्टोन काढला जातो.


 

७) पर्क्यूटेनियस नेफ्रोलिथोटॉमी (PCNL) :

या प्रक्रियेमध्ये पाठीत एक लहान कट घेऊन थेट मूत्रपिंडातून स्टोन काढून
टाकण्यासाठी दुर्बिण टाकली जाते.


 

७) शस्त्रक्रिया :

क्वचित प्रसंगी, मोठे किंवा गुंतागुंतीचे स्टोन्स काढण्यासाठी शस्त्रक्रिया
आवश्यक असू शकते.


 

या उपचारांव्यतिरिक्त, तुमचे डॉक्टर भविष्यातील किडनी स्टोन टाळण्यासाठी
जीवनशैलीत बदल करण्याचा सल्ला  देखील देऊ शकतात.

 

यामध्ये भरपूर पाणी पिणे, मीठ आणि प्राणी प्रथिनांचे सेवन कमी करणे
आणि फळे आणि भाज्यांनी समृद्ध आहार घेणे समाविष्ट असू शकते.

 

v  प्रतिबंध उपाय :

 


भरपूर पाणी पिणे आणि हायड्रेटेड राहणे

 


मीठ आणि प्राणी प्रथिने कमी असलेला निरोगी आहार घेणे

 


साखर आणि उच्च-फ्रुक्टोज कॉर्न सिरपचे सेवन मर्यादित करणे

 


ऑक्सलेट-समृद्ध पदार्थांचे सेवन मर्यादित करणे (उदा. पालक, वायफळ बडबड, नट)

 


संपूर्ण आरोग्य सुधारण्यासाठी आणि किडनी स्टोनचा धोका कमी
करण्यासाठी नियमित व्यायाम करा

 

 

किडनी स्टोनमध्ये काय
खावे आणि काय खाऊ नये
:


v  काय खाऊ नये :

 


पालक, बीट, नट, चॉकलेट आणि चहा यांसारखे उच्च-ऑक्सलेट पदार्थ

 


उच्च-सोडियमयुक्त पदार्थ जसे की प्रक्रिया केलेले अन्न,कॅन केलेला पदार्थ आणि फास्ट फूड

 


मांस, पोलट्री प्रोडक्टस,मासे आणि अंडी यासारखे उच्च-प्रथिने प्राणी अन्न

 


सोडा, फळांचा रस आणि कँडी यासारखे साखरयुक्त
पदार्थ आणि पेये

 


अल्कोहोल आणि कॅफीन

 

v  काय खावे :

 


हायड्रेटेड राहण्यासाठी भरपूर पाणी पिणे.

 


कमी ऑक्सलेट फळे आणि भाज्या जसे की द्राक्षे, बेरी,
अननस, फुलकोबी आणि शतावरी

 


ताजी फळे आणि भाज्या, संपूर्ण धान्य आणि पातळ
प्रथिने यासारखे कमी सोडियमयुक्त पदार्थ

 


कमी चरबीयुक्त दुग्धजन्य पदार्थ जसे की दूध, चीज
आणि दही

 


भरपूर मॅग्नेशियम आणि सायट्रेट असलेले अन्न जसे की संपूर्ण धान्य,
शेंगदाणे आणि शेंगा.

 

v  इतर आहाराबद्दल टिप्स :

 


दिवसभर लहान प्रमाणात,वारंवार जेवण खा.

 


प्राणी प्रथिने दररोज ६ ते ७ औंस पर्यंत मर्यादित करा.

 


प्राणी प्रथिनांच्या ऐवजी वनस्पती-आधारित प्रथिने घ्या जसे की शेंगा
आणि टोफू
.

 


प्रक्रिया केलेल्या पदार्थांऐवजी संपूर्ण पदार्थ निवडा.

 


तुमच्या जेवणात मीठ घालणे टाळा आणि त्याऐवजी चवीसाठी औषधी वनस्पती
आणि मसाले निवडा
.

 



हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की प्रत्येकाच्या आहारातील गरजा आणि निर्बंध
वेगळे असू शकतात
,
त्यामुळे किडनी स्टोन प्रतिबंधक आहाराबद्दल वैयक्तिकृत सल्ल्यासाठी
नोंदणीकृत आहारतज्ञ किंवा डॉक्टरांचा सल्ला घेणे चांगले. याव्यतिरिक्त
, किडनी स्टोनचे व्यवस्थापन करण्यासाठी योग्य वैद्यकीय उपचार आणि निरीक्षण
आवश्यक आहे.

 

शेवटी,
किडनी स्टोन ही एक वेदनादायक आणि अस्वस्थ स्थिती असू शकते जी बर्‍याचदा
हायड्रेटेड राहणे आणि संतुलित आहार घेणे यासारख्या निरोगी जीवनशैलीच्या
निवडीद्वारे टाळता येते.

 

तुम्हाला मुतखडा असल्याची शंका असल्यास, तुमच्या डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार आणि
मुतखड्यांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी आणि भविष्यातील धोका टाळण्यासाठी उपचार योजनेचे
अनुसरण करा. योग्य उपचार आणि प्रतिबंध सह
, किडनी स्टोन असलेले
बहुतेक लोक पूर्णपणे बरे होऊ शकतात आणि पुढील धोका  टाळू शकतात
.

Leave a Comment